UE jest obecnie praktycznie całkowicie zależna od kilku surowców krytycznych z Chin. Na przykład ponad 90 proc. unijnego importu magnezu czy litu pochodzi z Chin. Zarówno wojna w Ukrainie jak i pandemia pokazały, że uzależnienie UE od surowców z takich krajów jak Chiny czy Rosja powoduje problemy w łańcuch dostaw, wywołując poważne zakłócenia na rynku. Surowce krytyczne są niezbędne dla strategicznych sektorów unijnych gospodarek takich jak technologia cyfrowa, przestrzeń kosmiczna czy obronność.
W przyszłości jeszcze bardziej wzrośnie zapotrzebowanie na tego typu surowce. Europejski Akt o Surowcach Krytycznych ma zapewnić UE ich bezpieczne dostawy.
KE zaproponowała nową listę krytycznych surowców. Na tej drugiej - obok np. magnezu, naturalnego grafitu, niklu - udało się utrzymać węgiel koksujący. Jest to ważne dla Polski, która jest jego wiodącym producentem w Unii. Największym w UE dostawcą węgla koksowego w UE jest Jastrzębska Spółka Węglowa. Dzisiejsza decyzja oznacza, że nadal będzie mogła pozyskiwać unijne fundusze na przyszłe inwestycje czy tworzenie miejsc pracy - mówi Jerzy Buzek, który osobiście zabiegał w Brukseli o utrzymanie węgla koksującego na tej zrewidowanej liście. Wystosował w tej sprawie m.in. priorytetową interpelację do KE.
Rosjanie byli do niedawna trzecim największym eksporterem węgla koksowego do UE - przypomina Jerzy Buzek. Zdaniem byłego premiera po wprowadzeniu przez UE embarga na cały węgiel z Rosji rola węgla koksowego rodzimej produkcji wzrośnie.
Bruksela proponuje także strategiczne projekty, łatwiejsze i szybsze zezwolenia na wydobycie tych surowców w UE, magazynowanie, monitorowanie, żeby nie dochodziło do przerw w dostawach. Bruksela zapowiada także dywersyfikację dostaw. Wymienia się przede wszystkim Kanadę, która posiada ogromne złoża pierwiastków ziem rzadkich, ale również Ukrainę, która jest np. znaczącym światowym dostawcą tytanu i potencjalnym źródłem ponad dwudziestu surowców krytycznych dla UE.