RMF24 RMF FM RMF MAXX RMF CLASSIC RMF ON
RMF24

Najdłużej żyjący znany kręgowiec. Jego możliwy wiek zdumiewa

Opracowanie: Publikacja: Piątek, 22 maja 2026 (15:55)

Badania prowadzone nad populacją rekinów grenlandzkich z północnego Atlantyku i Arktyki dostarczyły jednych z najbardziej interesujących danych dotyczących długości życia kręgowców morskich. Analizy sugerują, że niektóre osobniki tego gatunku mogą żyć kilkaset lat. Dokładne określenie ich wieku nadal obarczone jest jednak dużą niepewnością.

Chcesz widzieć więcej artykułów od RMF24? dodaj w Google

  • Najnowsze informacje z kraju i ze świata znajdziesz na RMF24.pl. Bądź na bieżąco.

Rekin grenlandzki (Somniosus microcephalus) to gatunek występujący w zimnych wodach Arktyki i północnego Atlantyku. W warunkach głębinowych prowadzi bardzo powolny tryb życia - charakteryzuje się niskim tempem wzrostu, późnym dojrzewaniem i długim cyklem życia.

Snop światła w jego stronę, cytując m.in. badania opublikowane w "Science", rzucił portal Ecoticias. W ramach jednego z badań, po przeanalizowaniu 28 samic rekina grenlandzkiego, stwierdzono, że największy, mierzący 502 cm osobnik może mieć aż 392 lata. Co ciekawe, poziom błędu jest niemały, bowiem wynosi plus/minus 120 lat.

Zakładając, że wspomniany rekin rzeczywiście ma 392 lata, urodził się w czasach, gdy Polską władali królowie z dynastii Wazów.

Jak określa się wiek takiego zwierzęcia?

Określanie wieku rekinów grenlandzkich jest trudne, ponieważ nie posiadają one twardych struktur, takich jak łuski czy kręgi, które u innych ryb pozwalają na liczenie przyrostów rocznych.

W badaniach stosuje się za to analizę oczu. U opisywanego gatunku zawierają one białka, które powstają jeszcze przed urodzeniem i nie degradują się wraz z wiekiem. Dzięki temu zachowują swoisty chemiczny znacznik czasu. Badając oko metodą radiowęglową, można porównać sygnały izotopowe z historycznymi zmianami w atmosferze, w tym z tzw. "bombowym impulsem" pozostawionym przez próby jądrowe na początku lat 60. XX w.

Metoda ta pozwala na szacowanie wieku, ale nie daje dokładnej daty urodzenia konkretnego osobnika - podkreślają naukowcy.

Tempo życia i rozwój

Rekin grenlandzki należy do najwolniej rosnących znanych kręgowców. Rośnie w tempie mniejszym niż 1 cm na rok.

Osiągnięcie dojrzałości płciowej może zająć mu ponad sto lat — w niektórych analizach szacuje się, że nawet ponad 150 lat. Tak wolne tempo życia oznacza, że populacja odnawia się bardzo powoli, a każdy osobnik jest cenny, bo nie może być łatwo zastąpiony.

Gatunek ten jest szczególnie podatny na presję środowiskową i działalność człowieka. Największym zagrożeniem pozostaje dlań przypadkowy odłów w sieciach rybackich, ocieplenie klimatu czy degradacja wód.

Rekin grenlandzki to drapieżnik i padlinożerca. Jego dieta obejmuje ryby, głowonogi oraz inne organizmy morskie, a w przypadku większych osobników także ssaki morskie.

Tropy dotyczące długowieczności

Naukowcy próbują ustalić, dlaczego rekin grenlandzki może żyć tak długo. Jednym z możliwych wyjaśnień są mechanizmy naprawy DNA. Badania genomu ujawniły, że ryba ta ma wyjątkowo rozbudowany system ochrony i regeneracji materiału genetycznego.

Z kolei inne badania wykazały, że rekiny grenlandzkie potrafią zachować sprawny układ wzrokowy mimo bardzo zaawansowanego wieku, życia w niemal całkowitej ciemności oraz obecności pasożytów atakujących oczy. Dobrym konserwantem może być także lodowata woda.

Potrzebne są jednak dalsze badania i analizy - podkreślają naukowcy.

Wiedza ta ma znaczenie nie tylko dla zrozumienia biologii rekina grenlandzkiego, ale także dla szerszych zagadnień, takich jak mechanizmy starzenia się organizmów kręgowych czy adaptacje do życia w ekstremalnych warunkach głębinowych.


Źródło: RMF24

Najważniejsze Fakty

Zobacz również

Dalsza część artykułu pod materiałem video: