Zmiana czasu – kiedy i dlaczego?
Tradycyjnie w całej Unii Europejskiej na czas zimowy przechodzimy w ostatnią niedzielę października, a do czasu letniego wracamy w ostatnią niedzielę marca. Wspólną we wszystkich państwach członkowskich datę i czas rozpoczęcia oraz zakończenia okresu stosowania czasu letniego wyznacza dyrektywa obowiązująca od 2001 r. Z kolei konkretne daty rozpoczynające i kończące okres letni określa Komunikat Komisji Europejskiej. Najnowszy taki dokument, z marca tego roku, określa harmonogram zmian na lata 2027-2031.
W Polsce szczegółowe daty reguluje rozporządzenie prezesa Rady Ministrów, które obecnie obejmuje lata 2022-2026.
Zmiana czasu została wprowadzona ponad sto lat temu, by efektywniej wykorzystywać światło słoneczne i oszczędzać energię elektryczną. Dziś jednak eksperci podkreślają, że oszczędności są znikome, a sama zmiana czasu przynosi więcej problemów niż korzyści.
Skutki dla zdrowia i gospodarki
Badania naukowe nie pozostawiają złudzeń – przestawianie zegarków negatywnie wpływa na nasze zdrowie. Zaburzenia rytmu dobowego mogą powodować problemy ze snem, koncentracją i ogólnym samopoczuciem.
Zmiana czasu to także wyzwanie dla gospodarki. Najbardziej odczuwają ją branże logistyczne, systemy pracy zmianowej oraz sektor finansowy, gdzie każda godzina ma znaczenie w globalnych transakcjach.
Czy to już koniec zmian czasu?
Od kilku lat w Unii Europejskiej trwa dyskusja na temat sensowności przestawiania zegarków. W 2018 roku Komisja Europejska zaproponowała zniesienie zmian czasu, a Parlament Europejski poparł ten pomysł. Jednak sprawa utknęła w Radzie UE – państwa członkowskie nie potrafią się porozumieć, czy zostać przy czasie letnim, czy zimowym.
W przeprowadzonych konsultacjach publicznych wzięło udział 4,6 mln Europejczyków. Aż 84 procent z nich opowiedziało się za rezygnacją ze zmian czasu. Mimo to do dziś nie udało się osiągnąć porozumienia.
Polska prezydencja w pierwszej połowie 2025 roku próbowała wrócić do tematu, jednak większość krajów podtrzymała swoje wcześniejsze stanowiska, wskazując na brak kompleksowej analizy skutków tej decyzji.
Co nas czeka w najbliższych latach?
Na razie zmiany czasu pozostają z nami. Najnowszy harmonogram Komisji Europejskiej przewiduje daty zmian aż do 2031 roku. Najbliższy powrót do czasu letniego czeka nas w niedzielę, 28 marca 2027 roku.