RMF24 RMF FM RMF MAXX RMF CLASSIC RMF ON
RMF24

Jeden z najbardziej tajemniczych organizmów w lesie. Czym jest „masło czarownic”?

Opracowanie: Publikacja: Niedziela, 30 sierpnia 2026 (10:54)

Wygląda jak coś z innego świata, nie jest zwierzęciem, rośliną ani grzybem – i możemy go spotkać w polskich lasach. Śluzowiec, znany również jako wykwit piankowaty, budzi ciekawość i niepokój.

Chcesz widzieć więcej artykułów od RMF24? dodaj w Google
Jeden z najbardziej tajemniczych organizmów w lesie. Czym jest „masło czarownic”?
Żółty śluzowiec na pniu drzewa /Shutterstock
  • Wykwity piankowate to organizmy, które nie są ani roślinami, ani zwierzętami, ani grzybami.
  • Pojawiają się najczęściej po deszczu, tworząc białe lub żółtawe piankowe plamy, które są zarodnikami śluzowców.
  • Najważniejsze informacje z kraju i ze świata znajdziesz na stronie głównej RMF24

Spacerując po lesie, łące czy parku, można natknąć się na coś, co wygląda jak rozlana pianka do golenia lub biała, puszysta masa przypominająca watę. To wykwity piankowate – zjawisko, które od lat intryguje zarówno naukowców, jak i zwykłych miłośników przyrody.

Ani roślina, ani zwierzę, ani grzyb – czym są wykwity piankowate?

Wykwity piankowate, znane również jako śluzowce, to organizmy, które wymykają się tradycyjnym podziałom biologicznym. Nie są ani roślinami, ani zwierzętami, ani grzybami. To przedstawiciele protistów, które łączą cechy różnych grup organizmów.

Śluzowce żyją głównie w wilgotnych środowiskach – na martwym drewnie, liściach czy ściółce leśnej. Ich ciało przypomina galaretowatą masę, która potrafi się poruszać, choć nie posiada mięśni ani układu nerwowego. Zaskakujące jest to, że śluzowce potrafią „pełzać” w poszukiwaniu pożywienia.

Jak powstają wykwity piankowate?

Wykwity piankowate pojawiają się najczęściej po deszczu lub w okresach dużej wilgotności. Śluzowce wówczas „budzą się do życia” i zaczynają intensywnie żerować. Ich galaretowate ciało rozprzestrzenia się po powierzchni, tworząc charakterystyczne, białe lub żółtawe plamy. W pewnym momencie śluzowiec zaczyna produkować zarodniki, które wyglądają jak puszysta, piankowa masa.

To właśnie te zarodniki tworzą wykwity, które możemy zaobserwować gołym okiem. Wyglądają one bardzo efektownie, a czasem nawet nieco niepokojąco – stąd często budzą zainteresowanie i pytania spacerowiczów.

Śluzowce pełnią ważną rolę w ekosystemie – rozkładają martwą materię organiczną, przyczyniając się do obiegu substancji odżywczych w przyrodzie. Są także obiektem badań naukowych – ich niezwykłe zdolności do rozwiązywania problemów i „uczenia się” fascynują biologów na całym świecie.

Czy śluzowiec jest groźny?

Dla ludzi śluzowiec nie stanowi większego zagrożenia. Może co najwyżej wywołać reakcje alergiczne u osób szczególnie wrażliwych. Jednak właściciele psów i kotów powinni zachować ostrożność – kontakt zwierząt domowych z wykwitem piankowatym może być dla nich szkodliwy. Eksperci zalecają, by nie pozwalać pupilom na zjadanie lub lizanie tej tajemniczej substancji.

Dlaczego wykwit piankowy nazywany jest „masłem czarownic”?

Wykwit piankowaty nazywany jest też „masłem czarownic”. W krajach skandynawskich wierzono, że wykwit ten wykorzystywały wiedźmy do psucia mleka sąsiadów. W krajach anglojęzycznych nazywany jest „Dog vomit slime mold”, czyli „psie wymioty”, a w krajach hiszpańskojęzycznych – „księżycowym ciasteczkiem” lub „księżycową kupką”.


Źródło: RMF24

Najważniejsze Fakty

Zobacz również

Dalsza część artykułu pod materiałem video: