RMF24 RMF FM RMF MAXX RMF CLASSIC RMF ON
RMF24

Czy to najbardziej niezwykła skała w Europie? Oto irlandzka „Złamana Twierdza”

Autor: Publikacja: Niedziela, 23 sierpnia 2026 (19:42)

Wygląda jak gigantyczny, warstwowy tort rzucony w odmęty Atlantyku, a na jego płaskim szczycie czas zatrzymał się wieki temu. Dun Briste – imponujący, 45-metrowy filar skalny u wybrzeży Irlandii – to nie tylko cud geologii. To przede wszystkim świadek dramatycznych wydarzeń z XIV wieku, kiedy to szalejący żywioł w jedną noc odciął to miejsce od reszty świata, pozostawiając na górze tajemnice, które naukowcy odkryli dopiero niedawno dzięki helikopterom.

Chcesz widzieć więcej artykułów od RMF24? dodaj w Google
Czy to najbardziej niezwykła skała w Europie? Oto irlandzka „Złamana Twierdza”
Dun Briste widziana od strony lądu /Shutterstock
  • Dun Briste to 45-metrowa skała, która w 1393 roku została odcięta od Irlandii przez potężną burzę.
  • W 1990 roku naukowcy odkryli na jej wierzchołku pozostałości średniowiecznego domu i zagród dla zwierząt.
  • Dziś ten wyjątkowy, warstwowy filar geologiczny jest jedną z największych atrakcji turystycznych hrabstwa Mayo.
  • Najważniejsze informacje z kraju i ze świata znajdziesz na stronie głównej RMF24

Świadek z epoki dinozaurów: Jak powstał skalny kolos?

Dun Briste, co w języku gaelickim oznacza „Złamaną Twierdzę”, to potężny filar skalny, który powstał około 350 milionów lat temu, w okresie dolnego karbonu. Wówczas linia brzegowa Irlandii przebiegała zupełnie inaczej niż dziś, a poziom mórz był znacznie wyższy. 

Przez miliony lat nawarstwiające się osady morskie utworzyły charakterystyczną, warstwową strukturę tej skały, którą dziś można podziwiać z pobliskich klifów.

Zjawiskowa budowa Dun Briste jest dla naukowców cennym źródłem informacji o dawnych procesach geologicznych. Jak podkreślają specjaliści, układ warstw skał osadowych świadczy o stopniowym podnoszeniu się poziomu morza i zalewaniu kolejnych fragmentów lądu przez wody oceaniczne. To właśnie te procesy przyczyniły się do powstania imponującej formacji, która przez wieki była integralną częścią irlandzkiego wybrzeża.

Noc, która zmieniła wszystko. Katastrofa z 1393 roku

Choć Dun Briste liczy setki milionów lat, jego obecny kształt jest stosunkowo „młody”. Przez wieki filar był połączony z lądem, tworząc jedną z wielu naturalnych fortyfikacji na wybrzeżu. Zgodnie z przekazami historycznymi, w 1393 roku potężna burza doprowadziła do zawalenia się skalnego łuku, który łączył Dun Briste z resztą lądu. Od tego czasu morski filar stał się samotną twierdzą, na zawsze odciętą od irlandzkiego brzegu.

To dramatyczne wydarzenie, uwiecznione w lokalnych legendach, nadało miejscu niezwykłego charakteru. Nazwa „Złamana Twierdza” doskonale oddaje zarówno wygląd, jak i historię tego wyjątkowego filaru. Według niektórych podań, mieszkańcy okolicznych terenów wykorzystywali Dun Briste jako schronienie w niespokojnych czasach, a nawet jako miejsce ukrycia cennych dóbr.

 

Helikopter na szczycie i wielkie zaskoczenie badaczy

Dun Briste nie tylko zachwyca swoim wyglądem, ale również skrywa ślady dawnego życia ludzkiego. W 1990 roku zespół naukowców został przetransportowany helikopterem na szczyt filaru, gdzie dokonano niezwykłych odkryć. Na płaskim wierzchołku natrafiono na pozostałości średniowiecznego domu, starożytnych bram oraz połamany kamień młyński. Odkryto także ślady ogrodzeń, które niegdyś służyły do wypasu owiec i bydła.

Wcześniejsze badania prowadzone przez biologów i archeologów ujawniły, że na szczycie filaru rośnie kilka gatunków roślin, które przetrwały tam mimo izolacji od reszty lądu. Zgromadzone dowody wskazują, że miejsce to było zamieszkane lub wykorzystywane przez ludzi jeszcze w średniowieczu. Nietypowa brama rozdzielająca pola oraz działający kamień młyński świadczą o dawnym, zorganizowanym życiu gospodarczym na szczycie „Złamanej Twierdzy”.

Magnes na podróżników i potęga oceanu

Dziś Dun Briste jest jednym z najbardziej charakterystycznych punktów na mapie Irlandii. Wysoki na 45 metrów morski filar, o długości około 50 metrów i szerokości 15 metrów, przyciąga rzesze turystów i fotografów, którzy chcą uwiecznić to niezwykłe dzieło natury. Z pobliskiego Downpatrick Head rozciąga się zapierający dech w piersiach widok na samotną skałę, otoczoną wzburzonymi wodami Atlantyku.

Mimo rosnącej popularności Dun Briste wciąż pozostaje miejscem pełnym tajemnic. Dla wielu odwiedzających jest symbolem potęgi natury, świadectwem dawnych dziejów oraz inspiracją do zgłębiania historii i legend regionu. To jedno z tych miejsc, które najlepiej poznać na własne oczy, by w pełni docenić jego wyjątkowość i majestat.


Źródło: RMF24

Najważniejsze Fakty

Zobacz również

Dalsza część artykułu pod materiałem video: