Pacjenci powinni pamiętać, że nawet jeżeli w poczekalni panuje cisza i spokój – to nie wiedzą, co dzieje się za zamkniętymi drzwiami, choćby na sali reanimacyjnej czy intensywnej terapii.
To, że w tym czasie na poczekalni dzieje się niewiele - nie oznacza, że lekarz SOR-u nie robi nic, bo pewnie w tym czasie zajmuje się pacjentami przywiezionymi przez zespoły ratownictwa medycznego. Być może pomoc otrzymują właśnie pacjenci, którzy na Szpitalny Oddział Ratunkowy trafili wcześniej – tłumaczy lek. med. Łukasz Litwa, ordynator SOR-u w szpitalu im. Stefana Żeromskiego w Krakowie.
Zbyt wiele osób zapomina też o tym, że SOR jest po to, żeby pomagać w stanach nagłych i najcięższych. To nie jest miejsce, do którego można zgłosić się z każdym problemem zdrowotnym.
Nie zastępujemy lekarza rodzinnego, nie zastępujemy poradni ani sanatorium. My mamy ratować życie i zdrowie ludzkie wtedy, kiedy ono jest zagrożone w sposób bezpośredni – zaznacza specjalista.
To oznacza, że jeżeli przykładowo pacjent już od dłuższego czasu ma jakieś dolegliwości albo wie, że z problemem powinien zgłosić się do lekarza rodzinnego, ale nie mógł się dostać – to SOR nie jest miejscem, w którym powinien oczekiwać na pomoc.
Wszystkie kolory SOR-u
W pierwszej kolejności pomoc otrzymują pacjenci oznaczeni kolorami:
- czerwonym,
- pomarańczowym,
- żółtym.
Zielony i niebieski musi liczyć się z czasem oczekiwania do czterech albo nawet do sześciu godzin.
Musimy wyjaśnić, że ten system służy do tego, że jeżeli rozmawia z pacjentem ratownik, pielęgniarka czy też lekarz - to triaż służy tylko i wyłącznie do tego, żeby ocenić, jak szybko ma zobaczyć go lekarz SOR-u. To oznaczenie sugeruje, jak szybko problem, z którym się zgłaszacie, musi być oceniony przez lekarza SOR-u. To, że ktoś dostał na przykład kolor niebieski czy zielony, czyli czas oczekiwania dwieście czterdzieści lub sto dwadzieścia minut, to nie oznacza, że ja go nie wezmę wcześniej. Mogę go przyjąć, ale najpierw muszę wziąć pacjentów, którzy mają kolor czerwony, pomarańczowy i żółty, bo oni są w stanie bezpośredniego zagrożenia życia – tłumaczy lek. med. Łukasz Litwa.
Trzeba tez podkreślić, że zawsze może okazać się, że wstępna klasyfikacja była błędna – ale ewentualne wątpliwości natychmiast są weryfikowane.
Takie sytuacje będą się zdarzały i nie są błędem ratownika. Najprostsza rzecz, czyli złamany nadgarstek. Szła pani, wywróciła się, upadła na chodnik i złamała nadgarstek. Według systemu będzie to pacjent z kolorem zielonym. Natomiast czytając na przykład wywiad napisany przez ratownika, który mi napisze, że pacjentka zgłasza, że ma zaburzenie czucia, ewentualnie w badaniu tej pacjentki ratownik powie mi, że jakieś te palce są takie blade - to taką osobę przyjmę szybciej. Częstym przypadkiem jest zatorowość płucna. Choroba, którą tak naprawdę jesteśmy w stanie rozpoznać tylko po pełnej diagnostyce. Taki pacjent przyjdzie do mnie i powie, że mu duszno, ale pacjentów, którzy mówią, że jest im duszno – jest wielu i nie każdy z nich jest w stanie zagrożenia życia. Do tego muszę zrobić badania. Jednak jeżeli widzę, że pacjent ma ładną saturację, ciśnienie ma w porządku, mówi, ale do tego ma na przykład tętno sto pięćdziesiąt, sto sześćdziesiąt na minutę – to także osoba, która otrzyma pomoc znacznie szybciej – wyjaśnia ordynator SOR-u w Szpitalu Im. Stefana Żeromskiego w Krakowie.
Lekarz przyznaje, że zdarza się także, że problemy wynikają z braku większych możliwości szpitala. Czasami specjaliści tacy jak przykładowo: chirurg, okulista czy laryngolog – nie są dostępni, bo są potrzebni na swoich oddziałach. Wówczas pacjent na SOR-ze musi czekać na konsultację.
Każdy pacjent, który oczekuje na swoją kolej – powinien zgłaszać, jeżeli jego stan zdrowia pogarsza się. Wówczas poddawany jest retriażowi.
Gość programu Lekarz Dyżurny przypominał też o tym, że każda osoba, która przyjdzie na SOR z błahego powodu – powinna liczyć się z tym, że być może właśnie zajmuje miejsce komuś, kogo życie jest zagrożone.
Z drugiej strony są osoby, które bagatelizują objawy i zbyt długo zwlekają z wezwaniem karetki.
Pomimo tego, że są prowadzone akcje edukacyjne, to dalej zdarzają się pacjenci, którzy po prostu przechodzą udar. Zgłaszając się na SOR już z objawami dokonanego udaru - uniemożliwiają nam jakąkolwiek pomoc. To, że ktoś przyjdzie do mnie trzy dni później i powie, że w poniedziałek to mu przestała lewa ręka działać i wszystko mu leciało... że do wtorku to tak troszkę mógł nią chwytać, ale ta ręka nie jest już taka jak była - oznacza, że u niego dokonał się udar mózgu. I tak naprawdę nasze postępowanie jako lekarzy jest już tylko objawowe. My już – mówiąc najprościej - nie cofniemy tego, co umarło w głowie. Pacjenci z bólami w klatce piersiowej też często przychodzącą. No boli mnie w klatce piersiowej, ale sobie jakoś tam radziłem. No teraz przestałem sobie radzić i może się okazać, że to jest już kolejna doba zawału i niestety doszło do obumarcia miocytów i my niewiele zrobimy,a także kardiolodzy inwazyjni niewiele są już w stanie zrobić. Co najwyżej ograniczać szkody - ostrzega doktor Litwa.
